Stichting Steun Gereformeerde Kerken in Frankrijk


Kort overzicht van de geschiedenis van het protestantisme in Frankrijk

Europa
In de 16e eeuw is in landen zoals Italië en Spanje de Reformatie praktisch uitgeroeid, zodat daar vandaag de dag maar heel weinig protestanten zijn. In de Scandinavische landen is bijna heel de bevolking tot het lutheranisme overgegaan, zodat daar niet veel katholieken zijn. In Nederland en Duitsland heeft de Reformatie diep wortel geschoten, maar grote delen van de bevolking zijn katholiek gebleven.

Frankrijk
In Frankrijk is de geschiedenis anders verlopen. In de 16e eeuw vormen de protestanten een minderheid, maar wel een heel dynamische. Veel hoge en lage edelen behoren tot de gereformeerde kerk, alsmede ambachtslieden en welgestelde burgers. Zo'n minderheid kan niet zomaar werden uitgeroeid. De tweede helft van de 16e eeuw wordt gekenmerkt door bloedige godsdienstoorlogen, waarbij aan beide zijden gruweldaden zijn begaan. De bekendste is wel de Bartholomeüsnacht van 1572, waar duizenden protestanten die in Parijs bijeen waren voor een koninklijke bruiloft, in koelen bloede zijn afgeslacht door fanatieke roomsen.

Hendrik IV
Aan deze oorlogen wordt een eind gemaakt door Henri de Bourbon, koning van Navarre. Zijn moeder, Jeanne d'Albret, was vol overtuiging de Reformatie toegedaan. Henri echter is wel vier of vijf keer van godsdienst veranderd, onder druk van de politieke omstandigheden. Als hij aan het eind van de 16" eeuw bijna heel Frankrijk heeft veroverd, behalve Parijs, beseft hij dat hij nooit koning van Frankrijk zal kunnen worden als hij gereformeerd blijft. Hij schijnt toen gezegd te hebben: "Paris vaut bien une messe" (Parijs is wel een mis waard). Hij bekeert zich dus tot het katholicisme en bestijgt de troon als Hendrik IV.

Edict van Nantes
Hendrik IV wordt als één van de belangrijkste koningen van Frankrijk beschouwd, omdat hij in zijn denken zijn tijd ver vooruit is. In 1598 vaardigt hij het Edict van Nantes uit, waarin wordt bepaald dat de protestanten, meestal hugenoten genoemd, op bepaalde plaatsen hun kerkdiensten mogen houden en zelfs enkele vrijsteden krijgen, die ze geheel naar eigen inzicht mogen besturen. Ze mogen ook naar eigen keuze een beroep uitoefenen, de toegang tot welk beroep dan ook mag hun op grond van hun geloofsovertuiging niet worden ontzegd. De staatsgodsdienst is nog steeds het katholicisme, maar er is wel gewetensvrijheid en de geloofsvervolgingen zijn opgehouden.